Interview met pater Charbel Obeid
Op 22 februari 2026 zegende de maronitische patriarch van Antiochië en het gehele Oosten, Mar Bechara Boutros Raï, de Sint Jankerk in Enschede in als maronitische katholieke kerk. Volgens pater Charbel Obeid had het bezoek van de patriarch ‘een diepgaande kerkelijke betekenis. Als geestelijk vader van de Maronitische Kerk bevestigde zijn aanwezigheid de verbinding tussen de diaspora-gemeenschap en de moederkerk.’
De Maronitische Kerk is niet alleen een van de oudste oosterse-katholieke kerken, maar is tevens de grootste christelijke gemeenschap in Libanon. Haar wortels gaan terug tot de eerste eeuwen van het christendom. Met hymnen vereren de maronieten hun heiligen, waaronder de stichter Sint Maron (4e eeuw), de beroemde monnik en wonderdoener Sint Charbel Makhlouf (1828-1898), en de heilige Rafqa Pietra Ar-Rayès (1832-1914), een non die ook in de Koptisch-orthodoxe kerk wordt vereerd.
Pater Charbel Obeid, promovendus in canoniek recht, groeide op in Libanon en woont nu in Münster. Hij is priester van het maronitische bisdom Jbeil in Libanon, en momenteel werkzaam in de maronitische gemeenschappen in Duitsland en Nederland, waar hij regelmatig voorgaat in de diensten. De missen worden volgens de maronitische traditie gevierd, maar de congregatie bestaat uit katholieken uit verschillende Arabisch sprekende landen. Pater Charbel deelt zijn inzichten over de inwijding van Sint Jankerk – door de parochianen in het Arabisch Kanissat al Qiddis Youhanna genoemd.
Abuna (pater) Charbel groeide op in een vrome christelijke gemeenschap. ‘Als kind kwamen we samen in het gebouw waar mijn familie woonde om samen de rozenkrans te bidden. Op een gegeven moment werd onze pastoor op missie naar Afrika gestuurd. Zijn vertrek maakte grote indruk op mij en vanaf dat moment hoopte ik dat ik op een dag ook de kans zou krijgen om de diepgaande boodschap van het christendom over de wereld te verspreiden.
Voordat ik in 2010 naar het seminarie ging, studeerde ik burgerlijk recht in Libanon. Na mijn priesteropleiding, voltooide ik een studie filosofie in Libanon en in Rome behaalde ik een bachelor in theologie.
Na mijn wijding heb ik een jaar in de pastorale zorg gewerkt, voordat ik werd benoemd tot privésecretaris vande patriarch.Ik bleef twee jaar in deze functie en deed waardevolle kerkelijke, administratieve en pastorale ervaring op in het hart van de Maronitische Kerk.
In 2020 werd ik naar Duitsland gestuurd om te dienen in het bisdom Münster, met pastorale verantwoordelijkheid voor oosters-katholieke gelovigen, in het bijzonder de maronitische gemeenschappen in Duitsland en Nederland. Sindsdien richt ik mij op het spiritueel, institutioneel en pastoraal begeleiden van deze gemeenschappen. Met mijn doctoraat in het canoniek recht hoop ik mijn inzicht in de praktische realiteit van het parochieleven verder te verdiepen en de gemeenschap op een doordachte en verantwoordelijke manier te dienen.’
Kunt u ons meer vertellen over uw parochie en de gemeenschap die u dient?
‘Onze parochie is al vele jaren een van de weinige Arabisch sprekende oosters-katholieke gemeenschap in Nederland en Duitsland, bekend als de gemeenschap: Maria, Koningin van het Oosten.
Hoewel de liturgie de maronitische traditie volgt, behoren veel toegewijde parochianen canoniek tot andere oosterse- en oriëntaalse-katholieke kerken, waaronder Grieks-katholieken, Syrisch-katholieken, Armeens-katholieken en Chaldeeuws-katholieken. Het gaat hier vooral om gelovigen die in Nederland beperkte toegang hebben tot geestelijken uit hun eigen tradities. Deze diversiteit blijft een kenmerkend aspect van onze gemeenschap.
Ofschoon er geen exacte statistieken beschikbaar zijn, komen er tijdens de zondagsliturgieën regelmatig enkele honderden gelovigen bijeen, wat de vitaliteit en de gevarieerde samenstelling van de parochie weerspiegelt.’
Hoe zou u de parochieleden omschrijven in termen van achtergrond, behoeften en mate van sociale en kerkelijke betrokkenheid?
‘Onze parochianen komen voornamelijk uit Libanon, Syrië en Irak. De gemeenschap weerspiegelt meerdere migratiegolven: eerdere immigranten tijdens de Libanese burgeroorlog en meer recent, families die zijn gevlucht voor het Syrische conflict en de instabiliteit in Irak.
Veel families, met name die uit eerdere migratiegolven, zijn goed geïntegreerd in de Nederlandse samenleving en actief in professionele sectoren. Tegelijkertijd behouden ze een sterke kerkelijke band en nemen ze regelmatig deel aan de sacramenten, wat aantoont dat sociale integratie en een levendige kerkelijke identiteit elkaar niet uitsluiten.
De gemeenschap biedt een ruimte om samen te komen, te bidden, gedachten en herinneringen te delen en elkaar te steunen. Ze helpt de leden om hun eenzaamheid te overwinnen en de week te beginnen met verbondenheid, spirituele voeding en positieve vibes.’
Kunt u ons iets vertellen over de geschiedenis en ontwikkeling van de maronitische gemeenschap in Nederland in aanloop naar de inwijding van de kerk?
‘De maronitische gemeenschap in Enschede is opgericht op initiatief van Libanese gelovigen die hun liturgische en kerkelijke identiteit wilden behouden zo’n 25 jaar geleden. Ze namen contact op met een maronitische priester die destijds in Münster studeerde; hij kwam eens per maand langs om de goddelijke liturgie te vieren en de sacramenten toe te dienen. Hij begon ook eens per maand de mis te vieren in Amstelveen, vlakbij Amsterdam, tegenwoordig in de Titus Brandsma kerk.
Ik heb die taken overgenomen. Ondanks het ontbreken van een permanent kerkgebouw bleef de gemeenschap hecht, communiceerde via sociale media, huurde ruimte van lokale Nederlandse parochies en hield haar liturgische leven in stand door volharding, opoffering en een sterke gemeenschappelijke betrokkenheid.’
Uitnodiging voor de heropening van de kerk
De recente heropening van de Sint Jankerk in Enschede als maronitische kerk was een historisch moment. Kunt u iets vertellen over de inwijding?
‘Toen ik vijf jaar geleden begon met het dienen van de gemeenschap, had deze een aanzienlijke mate van organisatorische en pastorale volwassenheid bereikt. Een eerdere kans om het kerkgebouw te kopen was niet doorgegaan vanwege structurele en financiële beperkingen. Achteraf gezien heeft dit moment geleid tot een collectief besef van het belang van institutionele stabiliteit.
Toen er een nieuw kerkgebouw beschikbaar kwam, de Sint Jankerk in de Haaksbergerstraat 251 in Enschede, toonde de gemeenschap zich bereid en vastberaden. Ik bracht de apostolische visitator en de maronitische patriarch, Mar Bechara Boutros Raï, op de hoogte, die beiden hun volledige steun uitspraken. We behielden de naam van de kerk, die in het Arabisch werd vertaald als Kanissat al Qiddis Youhanna.
De aankoop was meer dan een financiële transactie; het markeerde een overgang van een voorlopige aanwezigheid naar een stabiele kerkelijke vestiging.’
Hoe hebben de leden van de gemeenschap de inwijding ervaren? Wat betekende dit moment voor hen persoonlijk en spiritueel?
‘Ze waren enthousiast en ontroerd dat ze nu een stabiele kerkelijke thuisbasis hadden. Het bezoek van de patriarch vergde ook een aanzienlijke voorbereiding. De kerk, een heilige plek, werd vergroot en opnieuw ontworpen onder toezicht van een architect uit de parochie. Een parochiaan schonk de materialen en bekwame vrijwilligers – waaronder professionele timmerlieden – voerden het werk uit.
Extra commissies bogen zich over het protocol, de communicatie, de logistiek en de gastvrijheid. Het proces toonde niet alleen vrijgevigheid, maar ook institutionele capaciteit en gedeelde verantwoordelijkheid. De inwijding werd zo een zichtbaar teken van collectieve betrokkenheid en langdurige toewijding.’
Hoe is de maronitische parochie betrokken bij oecumenische evenementen en samenwerkingen met andere kerken en bisdommen in Nederland?
‘We onderhouden constructieve relaties met de Latijns-katholieke hiërarchie, met name binnen het aartsbisdom Utrecht werken we nauw samen met kardinaal Willem Jacobus Eijk. Verder hebben we contacten met oosters-katholieke geestelijken, met Syrisch-orthodoxe leiders en andere kerken in de regio. Lokaal streven we naar samenwerking met katholieke parochies in Enschede, waaronder de Sint Jacobusparochie.
Ons doel is een gemeenschap met een sterk gevoel van identiteit binnen de bredere Nederlandse kerkelijke context.’
Wat betekent het voor u persoonlijk om maroniet te zijn in Nederland en Duitsland? Wat zijn uw overwegingen, uitdagingen en ambities?
‘Als maronitische priester behoor ik tot een kerk die sinds haar ontstaan in volledige gemeenschap met Rome staat en een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de universele kerk, onder meer door heiligen zoals Sint Charbel.
Het dienen in Duitsland en Nederland brengt zowel verantwoordelijkheid als verrijking met zich mee: de verantwoordelijkheid om op authentieke wijze te getuigen van Christus en ons oosterse spirituele erfgoed, en de verrijking die voortkomt uit het leren door de kerkelijke ervaring van het westerse katholicisme.
Mocht ik naar Libanon terugkeren, dan zou ik me verrijkt weten door de pastorale ervaring hier, gevormd door interculturele dialoog en de studie van diaspora-ecclesiologie. Om deze reden blijf ik de katholieke kerk in Duitsland en Nederland zeer dankbaar voor hun vertrouwen en samenwerking.’
Wat zijn uw verwachtingen en plannen voor de toekomst van uw kerk? Wat voor soort ondersteuning is in dit stadium het meest nodig?
‘We zouden graag zien dat er een vaste priester zou worden aangesteld in Nederland, die de maronitische gemeenschappen in Amsterdam en Enschede kan bedienen. Als die het Nederlands beheerst, zou dat een nauwere samenwerking met diocesane instellingen en lokale pastorale structuren mogelijk maken.
Een vaste priester zou zorgen voor pastorale continuïteit, programma’s voor catechese kunnen uitbreiden, de vorming van jongeren versterken en duurzame langetermijnplanning ondersteunen. Een dergelijke stabiliteit zou ook de weg kunnen effenen voor toekomstige uitbreiding naar andere Nederlandse steden. We moeten ook onze inspanningen op het gebied van fondsenwerving opvoeren om onze verschillende programma’s en activiteiten te kunnen ontwikkelen. Wie geïnteresseerd is in een donatie of meer wil weten over de kerk, de missen en de gemeenschap, kan onze website bezoeken: Maria Koningin van het Oosten Kerk Enschede
Foto boven en openingsfoto: ©Ayman Behnan
